Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri, üzerindeki özel plakanın satılıp satılamayacağıdır. Türkiye’de yürürlükte olan mevzuata göre özel plaka, tek başına satılabilen bir mal veya ticari unsur değildir. Yani özel plakanın doğrudan alım–satımı yasal olarak mümkün değildir.
Türkiye’de Özel Plaka Satılabilir mi?
Hayır. Türkiye’de özel plaka tek başına satılamaz. Özel plaka yalnızca bir araç üzerinde tahsis edilebilir ve hukuken araçtan bağımsız bir satışa konu edilemez. Ancak plaka, aracın satışıyla birlikte dolaylı olarak el değiştirebilir.
Özel Plaka Nasıl El Değiştirir?
Özel plakanın el değiştirmesi iki farklı şekilde mümkündür:
- Aracın tamamı ile birlikte satılması
- Plakanın boşa düşürülerek yeniden alınması
Bu noktada önemli olan şudur: Yapılan işlem bir plaka satışı değil, tamamen yasal bir boşa düşürme ve yeniden tahsis sürecidir.
Plaka Boşa Düşürme Yöntemi Nedir?
Araç sahibi, aracını farklı bir ilde ikamet eden bir kişiye sattığında ve satış sırasında plaka değişikliği talep edildiğinde, plaka otomatik olarak boşa düşer. Örneğin 34 plakalı bir araç, İzmir’de ikamet eden bir kişiye satıldığında, sistem alıcıya 35 plaka verir ve 34 özel plaka boşa düşer.
Boşa Düşen Özel Plaka Tekrar Alınabilir mi?
Evet. Boşa düşen özel plaka, yeniden tahsis edilebilir hale gelir. Plakanın eski sahibi veya plakanın alınmasını isteyen başka bir kişi, boşa düşen plakayı tekrar kendi adına ayırtabilir.
Burada kritik nokta zamanlamadır. Plaka boşa düştükten sonra ayırtma süresi minimum sürede yapılmalıdır. Aksi halde plaka başka bir kişi tarafından alınabilir.
Boşa Düşürme Bedeli Nedir?
Uygulamada sıkça karşılaşılan bir durum da “boşa düşürme bedeli” konusudur. Bu bedel, hukuken bir plaka satış bedeli değildir. Tamamen taraflar arasında yapılan özel bir anlaşmaya dayanır.
Yani araç sahibi, plakasını boşa düşürmek için emek, zaman ve işlem yaptığı için, plakayı talep eden kişiden bir bedel isteyebilir. Bu tamamen kişilerin kendi aralarındaki anlaşmaya bağlıdır.
Plaka Boşa Düştükten Sonra Yeni Araca Nasıl Geçer?
Boşa düşen ve ayırtılan özel plaka, kişi yeni bir araç satın aldığında trafik tescil ve noter işlemleri sırasında bu araca bağlanabilir. Bu işlem sırasında plaka, doğrudan yeni araca tahsis edilir.
Önemli Bilinmesi Gerekenler
- Özel plaka tek başına satılamaz
- Yapılan işlem satış değil boşa düşürme ve yeniden tahsistir
- Plaka boşa düştükten sonra hızlı hareket edilmelidir
- Boşa düşürme bedeli tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır
- Plaka, yeni alınacak araca yasal şekilde bağlanabilir
Sonuç
Özel plaka, hukuken araç sahibine kullanım hakkı verilen bir tahsistir. Doğrudan satılamaz; ancak doğru yöntemle boşa düşürülerek yeniden alınabilir. Bu sürecin hatasız ilerlemesi için ikamet, zamanlama ve tescil adımlarının doğru planlanması büyük önem taşır.